కలం, వెబ్ డెస్క్: ఈ ఏడాది నేరేడు (Jamun Fruit) చెట్లను గమనించారా? గ్రామాల్లోనే కాదు, పట్టణాల అంచుల్లో కూడా చెట్లు నల్లటి పండ్లతో నిండిపోయాయి. మార్కెట్లలో నేరేడు పండ్లు గత కొన్నేళ్లతో పోలిస్తే ఎక్కువగా కనిపిస్తున్నాయి. చెట్ల కింద పండ్లు రాలిపడి ఊదారంగు పరుపులా కనిపిస్తున్న దృశ్యాలు సాధారణమయ్యాయి. ఇదే సమయంలో ఎల్ నినో ప్రభావం, వర్షాల పరిస్థితి, భవిష్యత్తులో కరువు అవకాశాలపై చర్చ జరుగుతోంది. దీంతో గ్రామాల్లో పెద్దలు చెప్పే ఒక పాత మాట మళ్లీ గుర్తుకొస్తోంది. నేరేడు పండ్లు అసాధారణంగా ఎక్కువగా కాస్తే ఎండలు తీవ్రంగా ఉండే అవకాశం ఉంటుందని వారు భావించేవారు. మరి ఈ నమ్మకం వెనుక నిజంగా ఏదైనా శాస్త్రీయ కారణం ఉందా? లేక ఇది కేవలం జానపద విశ్వాసమేనా?
ప్రకృతినే పుస్తకంగా చదివిన తరం
ఇప్పుడు వాతావరణ అంచనాలకు ఉపగ్రహాలు, కంప్యూటర్ నమూనాలు, శాస్త్రీయ వ్యవస్థలు ఉన్నాయి. కానీ ఒకప్పుడు రైతుకు ప్రకృతే మార్గదర్శి. చెట్ల పుష్పాలు, పక్షుల సంచారం, చీమల కదలికలు, గాలుల మార్పులు, మేఘాల స్వభావం వంటి ఎన్నో అంశాలను గమనిస్తూ పంటలపై నిర్ణయాలు తీసుకునేవారు. అలాంటి పరిశీలనల నుంచే నేరేడు చెట్లు విపరీతంగా పండ్లు కాస్తే ఎండలు పెరిగే అవకాశం ఉంటుందని ఒక అభిప్రాయం ఏర్పడింది. కొన్ని ప్రాంతాల్లో మామిడి, చింత, రేగు, వెదురు చెట్లకు సంబంధించి కూడా ఇలాంటి నమ్మకాలు ఉన్నాయి.
అమ్మమ్మలు చెప్పిన మాటల్లో ఎంత నిజం?
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఇప్పటికీ పెద్దలు ఒక విషయాన్ని చెబుతుంటారు. వేసవిలో నేరేడు చెట్లు అసాధారణంగా పండ్లు రాలిస్తే ఆ ఏడాది వర్షాలు ఆశించినంతగా ఉండకపోవచ్చని వారు భావించేవారు. ఇది శాస్త్రీయంగా నిరూపితమైన సిద్ధాంతం కాకపోయినా, తరాల అనుభవం నుంచి వచ్చిన పరిశీలనగా దీనిని చూడవచ్చు. ప్రకృతిలో కొన్ని సంఘటనలు, వాటి తర్వాత జరిగిన వాతావరణ మార్పులు ప్రజల జ్ఞాపకాల్లో నిలిచిపోవడంతో ఈ నమ్మకాలు ఏర్పడి ఉండవచ్చు.
నేరేడు చెట్టు ఎందుకు ఎక్కువ పండ్లు కాస్తుంది?
వృక్షశాస్త్రం దీనికి ఒక ఆసక్తికరమైన వివరణ ఇస్తోంది. చెట్లు ప్రతి ఏడాది ఒకే స్థాయిలో ఫలధారణ చేయవు. కొన్ని సంవత్సరాల్లో సాధారణంగా పండ్లు ఇస్తే, మరికొన్ని సంవత్సరాల్లో ఒక్కసారిగా భారీగా ఫలిస్తాయి. ఈ ప్రక్రియను “మాస్టింగ్” లేదా “స్ట్రెస్ ఫ్రూటింగ్”గా పిలుస్తారు. అంటే చెట్టు తన శక్తిని ఎక్కువగా విత్తనాల ఉత్పత్తిపై కేంద్రీకరిస్తుంది. ఎక్కువ విత్తనాలు నేలలో పడితే కొత్త మొక్కలు పెరిగే అవకాశాలు పెరుగుతాయి. ఇది చెట్టు జాతి మనుగడ కోసం ప్రకృతి రూపొందించిన సహజ వ్యూహంగా భావిస్తారు.
భూగర్భ జలాలతో నేరేడు చెట్టు బంధం
నేరేడు చెట్లకు భూమిలో లోతుగా వెళ్లే వేర్లు ఉంటాయి. అందుకే అవి సాధారణంగా ఎండలను కూడా తట్టుకుంటాయి. అయితే భూగర్భ జలాలు గణనీయంగా తగ్గినప్పుడు లేదా వాతావరణ పరిస్థితుల్లో మార్పులు వచ్చినప్పుడు చెట్టు ఒత్తిడిని అనుభవించే అవకాశం ఉంటుంది. అలాంటి పరిస్థితుల్లో కొన్ని చెట్లు ఎక్కువ పుష్పాలు, ఎక్కువ పండ్లు ఉత్పత్తి చేయవచ్చని వృక్షశాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. దీంతో నేరేడు చెట్ల అధిక ఫలధారణను చూసి పెద్దలు కరువు గురించి అనుసంధానం చేసి ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు. కరువుకు ఇది ఖచ్చితమైన సంకేతమా?
ఇదే కీలకమైన ప్రశ్న
శాస్త్రవేత్తల అభిప్రాయం ప్రకారం నేరేడు పండ్లు ఎక్కువగా రావడం వల్ల కరువు రాదు. అలాగే నేరేడు పంట (Jamun Fruit) ఎక్కువగా ఉందని కరువు ఖచ్చితంగా వస్తుందని కూడా చెప్పలేం. కొన్ని సందర్భాల్లో చెట్లు అధిక ఫలధారణ చూపించే పరిస్థితులు, కరువు ఏర్పడే పరిస్థితులతో ఒకే సమయంలో ఉండవచ్చు. కానీ రెండింటి మధ్య నేరుగా కారణ–ఫలిత సంబంధం ఉందని నిర్ధారించే ఆధారాలు లేవు. సరళంగా చెప్పాలంటే, రెండూ ఒకేసారి జరగవచ్చు. కానీ ఒకటి మరొకదానికి కారణమని చెప్పడం సరైంది కాదు.
జానపద జ్ఞానం వర్సెస్ శాస్త్రం
పూర్వీకుల పరిశీలనలను పూర్తిగా కొట్టిపారేయలేం. ఎందుకంటే అవి ప్రకృతిని దగ్గరగా గమనించిన అనుభవాల నుంచి వచ్చాయి. అదే సమయంలో శాస్త్రం ప్రతి అంశాన్ని పరిశోధనలతో పరీక్షిస్తుంది. అందుకే నేరేడు పండ్లు ఎక్కువగా కాస్తే కరువు వస్తుందనే నమ్మకాన్ని శాస్త్రీయంగా అంగీకరించడం లేదు. అయితే ప్రకృతిలో జరిగే మార్పులను గమనించడం, వాటిని అర్థం చేసుకోవడం మాత్రం ఇప్పటికీ అవసరమే. ఈ ఏడాది నేరేడు చెట్లు విపరీతంగా పండ్లు కాస్తున్నాయి. దాంతో తాతలు, అమ్మమ్మలు చెప్పిన పాత మాటలు మళ్లీ చర్చకు వస్తున్నాయి. కానీ వృక్షశాస్త్రం చెప్పేది వేరే కథ. అది కరువు కథ కంటే, చెట్టు తన జాతిని కాపాడుకునేందుకు అనుసరించే సహజ వ్యూహం గురించి చెబుతోంది. కాబట్టి నేరేడు పండ్ల సమృద్ధిని కరువు హెచ్చరికగా కాకుండా ప్రకృతి జీవచక్రంలోని ఒక ఆసక్తికరమైన ఘట్టంగా చూడటం సమంజసం. అదే సమయంలో నీరు వంటి సహజ వనరులను జాగ్రత్తగా వినియోగించాల్సిన అవసరాన్ని మాత్రం ఈ దృశ్యం మరోసారి గుర్తు చేస్తోంది.
