కలం, వెబ్ డెస్క్ : పెరుగుతున్న అద్దెలతో దేశంలోని ప్రధాన నగరాల్లో అద్దెదారులు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో ఇంటి యజమాని తన ఇష్టం వచ్చినప్పుడు అద్దె పెంచగలడా అనే ప్రశ్న చాలా మందిలో తలెత్తుతోంది. అయితే సాధారణంగా చెల్లుబాటు అయ్యే అద్దె ఒప్పందం (House Rent Rules) ఉన్న సమయంలో యజమాని ఒక్కసారిగా అద్దె పెంచలేడు. ఈ విషయంలో అత్యంత ముఖ్యమైన పత్రం అద్దె లేదా లీజ్ ఒప్పందం. ఇంటి యజమాని, అద్దెదారు ఇద్దరూ సంతకం చేసిన ఈ ఒప్పందంలో అద్దె కాలపరిమితి, నెలవారీ అద్దె, లాక్-ఇన్ పీరియడ్, అద్దె పెంపు నిబంధనలు, ముందస్తు నోటీసు వంటి అంశాలు ఉంటాయి.
ఒప్పందంలో 11 నెలలు లేదా ఒక సంవత్సరం పాటు అద్దె స్థిరంగా ఉంటుందని పేర్కొంటే, ఆ కాలంలో యజమాని ఆకస్మికంగా అద్దె పెంచే అవకాశం ఉండదు. అలాగే ఒప్పందంలో మధ్యలో అద్దె పెంపుపై ఎలాంటి నిబంధన లేకపోతే కూడా అద్దె పెంచలేరు. అద్దె పెంపును నియంత్రించే దేశవ్యాప్త ఏకీకృత చట్టం ప్రస్తుతం భారత్లో లేదు. అయితే 2026లో సామాజిక మాధ్యమాల్లో కొత్త అద్దె నిబంధనలు అమల్లోకి వచ్చాయంటూ ప్రచారం జరిగింది. కానీ వాస్తవానికి 2021లో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆమోదించిన మోడల్ టెనెన్సీ యాక్ట్ ఒక మార్గదర్శక చట్రం మాత్రమే.
రాష్ట్రాలు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలు దీనిని తమ అవసరాలకు అనుగుణంగా అమలు చేసుకోవచ్చు లేదా మార్పులు చేసుకోవచ్చు. వార్షిక అద్దె పెంపుపై కూడా దేశవ్యాప్తంగా ఒకే నిబంధన లేదు. అయితే అనేక ప్రాంతాల్లో ప్రతి ఏడాది 5 శాతం నుంచి 10 శాతం వరకు అద్దె పెంపు సాధారణంగా కనిపిస్తుంది. ఇది స్థానిక మార్కెట్ పరిస్థితులు, యజమాని-అద్దెదారుల మధ్య ఒప్పందంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఒకవేళ యజమాని అకస్మాత్తుగా అద్దె పెంచాలని కోరితే, అద్దెదారులు ముందుగా తమ అద్దె ఒప్పందాన్ని పూర్తిగా పరిశీలించాలి.
అద్దె పెంపుకు సంబంధించిన నిబంధనలు ఉన్నాయా లేదా అనేది చూడాలి. పెంపు ఎక్కువగా అనిపిస్తే చర్చల ద్వారా పరిష్కారం వెతకవచ్చు. అవసరమైతే న్యాయ సలహా తీసుకోవచ్చు. అలాగే చెల్లింపులకు సంబంధించిన రికార్డులను భద్రంగా ఉంచుకోవడం మంచిది. మరోవైపు, అద్దె పెంపు చేసే సందర్భంలో ఇంటి యజమానులు కూడా పారదర్శకంగా వ్యవహరించాలి. అద్దె పెంపును కొత్త లిఖితపూర్వక ఒప్పందంలో నమోదు చేయడం ద్వారా భవిష్యత్తులో వివాదాలను నివారించవచ్చు.
