నీటి విడుదలపై వివాదం.. కృష్ణా జలాల్లో మళ్లీ మంటలు

కలం, నల్లగొండ బ్యూరో : ఏపీ, తెలంగాణ రాష్ట్రాల మధ్య కృష్ణా నదీ జలాల సమరం మరోసారి ప్రమాదకర మలుపు తిరిగింది. నాగార్జునసాగర్ (Nagarjunasagar) ప్రాజెక్టు వద్ద ఆంధ్రప్రదేశ్ అధికారులు ఏకపక్షంగా, నిబంధనలను కాలరాస్తూ ప్రవర్తించిన తీరు ఇరు రాష్ట్రాల సరిహద్దుల్లో తీవ్ర ఉద్రిక్తతకు దారితీసింది. కృష్ణా రివర్ మేనేజ్‌మెంట్ బోర్డు (కేఆర్ఎంబీ) నుంచి ఎలాంటి ముందస్తు అనుమతులు గానీ, అధికారిక నీటి కేటాయింపులు గానీ లేకపోయినా.. ఏపీ ఇరిగేషన్ వర్గాలు బుధవారం సాగర్ కుడి కాలువ నుంచి నీటిని విడుదల చేసుకోవడం కలకలం రేపింది.

తెలంగాణ నిర్వహణ పరిధిలో ఉన్న ప్రాజెక్టుపై ఏపీ అధికారులు చొరబడి ఏకపక్షంగా నీటిని తరలించుకుపోవడాన్ని తెలంగాణ నీటిపారుదల శాఖ తీవ్ర దౌర్జన్యంగా అభివర్ణించింది. ఏపీ ఏకపక్ష చర్యకు నిరసనగా, తెలంగాణ తాగు, సాగునీటి అవసరాల పరిరక్షణే ధ్యేయంగా తెలంగాణ అధికారులు సైతం తక్షణమే స్పందించి ఎడమ కాలువకు పోటీగా నీటిని విడుదల చేశారు. దీంతో డ్యామ్ వద్ద ఇరు రాష్ట్రాల అధికారుల నడుమ తీవ్ర ఘర్షణ వాతావరణం నెలకొనగా, ముందస్తు జాగ్రత్తగా ప్రాజెక్టు పరిసరాల్లో భారీగా పోలీస్ బలగాలను మోహరించారు.

కేఆర్‌ఎంబీ ఆదేశాలకు తిలోదకాలు..

ప్రాజెక్ట్ నిర్వహణ బాధ్యత స్పష్టంగా తెలంగాణ పరిధిలోనే ఉన్నప్పటికీ, బోర్డు కేటాయింపులు లేకుండా నీటిని తరలించడంపై తెలంగాణ అధికారులు తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఏపీ అధికారుల ఈ చర్యను దౌర్జన్యంగా అభివర్ణించిన తెలంగాణ ఇరిగేషన్ శాఖ, తక్షణమే ప్రతిస్పందించింది. తెలంగాణ తాగు, సాగునీటి అవసరాలు దెబ్బతినకుండా ఉండేందుకు పోటీగా ఎడమ కాలువకు నీటిని విడుదల చేయడంతో డ్యామ్ పరిసర ప్రాంతాల్లో ఒక్కసారిగా ఘర్షణ వాతావరణం ఏర్పడింది.

మరోవైపు, నాగార్జునసాగర్ ఎడమ కాలువ పరిధిలోని పెద్ద దేవులపల్లి రిజర్వాయర్‌లో నీటిమట్టం గణనీయంగా పడిపోవడంతో ప్రజల దాహార్తిని తీర్చేందుకు తెలంగాణ అధికారులు బుధవారం 500 క్యూసెక్కుల నీటిని విడుదల చేశారు. ఈ తాగునీటి సరఫరా ప్రక్రియ నాలుగు రోజుల పాటు కొనసాగనుంది. కాలువ పరిధిలోని చెరువులు, కుంటలను నింపుకోవాలని సూచించగా, నీటి విడుదలతో స్థానిక ప్రజలకు కొంత ఉపశమనం లభించింది.

పదే పదే పునరావృతమవుతున్న వివాదం

రాష్ట్ర విభజన జరిగి ఇన్నేళ్లు దాటుతున్నా కృష్ణా నీటి పంపిణీ విషయంలో స్పష్టత, సమన్వయం లేకపోవడమే ఈ తరహా ఘర్షణలకు ప్రధాన కారణమని చెప్పాలి. నాగార్జున సాగర్ తెలంగాణ పర్యవేక్షణలో, శ్రీశైలం ఏపీ పర్యవేక్షణలో నిర్వహిస్తున్నారు. అయితే నీటి విడుదలపై నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సిన కేఆర్‌ఎంబీకి పూర్తిస్థాయి చట్టబద్ధ నియంత్రణ లేకపోవడంతో ఇరు రాష్ట్రాలు అవసరమైనప్పుడు ఏకపక్ష నిర్ణయాలకు దిగుతున్నాయి. గతంలోనూ నాగార్జున సాగర్ ప్రాజెక్టుపైకి ఏపీ పోలీసు బలగాలు చేరుకోవడం, కంట్రోల్ రూమ్‌లను స్వాధీనం చేసుకోవడం వంటి ఘట్టాలు జరిగాయి.

దీనికి ప్రతిస్పందనగా తెలంగాణ ప్రభుత్వం కూడా సరిహద్దు వద్ద భారీగా బలగాలను మోహరించాల్సి వచ్చింది. సరిహద్దుల వద్ద తరచూ బలగాల మోహరింపు, ఉద్రిక్తతలు ఏర్పడటం వల్ల విజయవాడ – హైదరాబాద్ మార్గంలో ప్రయాణించే ప్రజలకు భద్రతా పరమైన సమస్యలు తలెత్తుతున్నాయి. ప్రస్తుతం సాగర్ డ్యామ్ వద్ద పోలీసులు భద్రతను పెంచినప్పటికీ, ఇది తాత్కాలిక ఉపశమనం మాత్రమే. కృష్ణా బోర్డు క్రియాశీలకంగా వ్యవహరించి, ఇరు రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రుల స్థాయిలో చర్చల ద్వారా నీటి పంపిణీకి శాశ్వత పరిష్కారం చూపాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.

సాగర్ జలాశయ ప్రస్తుత నీటి మట్టం గణాంకాలు

   అంశం                     ప్రస్తుత వివరాలు

ప్రస్తుత నీటిమట్టం    –    536.40 అడుగులు (గరిష్ఠ నీటిమట్టం: 590 అడుగులు)
నీటి నిల్వ               –   180.91 టీఎంసీలు
ఎగువ నుంచి ఇన్-ఫ్లో –    21,241 క్యూసెక్కులు
ఎస్‌ఎల్‌బీసీ ఔట్-ఫ్లో  –    2,000 క్యూసెక్కులు

గేట్లు, విద్యుత్ కేంద్రాలు క్రెస్ట్ గేట్లు, కుడి కాలువ, లోయర్ లెవెల్ కెనాల్ మూసివేత