కలం, వెబ్ డెస్క్ : తెలంగాణ సంస్కృతి, సంప్రదాయాలకు ప్రతీకగా నిలిచే బతుకమ్మ 2026 (Bathukamma 2026) పండుగ ఈ ఏడాది అక్టోబర్ 10 నుంచి 18 వరకు వైభవంగా జరగనుంది. దసరాకు ముందు తొమ్మిది రోజుల పాటు మహిళలు తంగేడు, గునుగు, తామర, బంతి, చామంతి వంటి సహజ పూలతో బతుకమ్మలను పేర్చి పూజిస్తారు. ఆటపాటలతో సందడి చేస్తూ ప్రకృతిని ఆరాధించే ఈ పండుగ తెలంగాణ ప్రత్యేకతను ప్రపంచానికి చాటిచెబుతుంది.
రోజువారీ బతుకమ్మ పేర్లు, నైవేద్యాలు:
తేదీ.. బతుకమ్మ పేర్లు.. నైవేద్యాలు..
అక్టోబర్ 10(శనివారం) ఎంగిలిపూల బతుకమ్మ బియ్యం పిండి, నువ్వులు నైవేద్యం
అక్టోబర్ 11(ఆదివారం) అటుకుల బతుకమ్మ చప్పిడి పప్పు, బెల్లం, అటుకులు
అక్టోబర్ 12(సోమవారం) ముద్దపప్పు బతుకమ్మ ముద్దపప్పు, బెల్లం, పాలు
అక్టోబర్ 13(మంగళవారం) నానబియ్యం బతుకమ్మ నానబెట్టిన బియ్యం, బెల్లం, పాలు
అక్టోబర్ 14(బుధవారం) అట్ల బతుకమ్మ గోధుమ లేదా బియ్యం అట్లు
అక్టోబర్ 15(గురువారం) అలిగిన బతుకమ్మ ఈరోజు ఎవరూ బతుకమ్మ ఆడరు. కనుక నైవేద్యం లేదు
అక్టోబర్ 16(శుక్రవారం) వేపకాయల బతుకమ్మ బియ్యం పిండి వేపకాయలు
అక్టోబర్ 17(శనివారం) వెన్నముద్ద బతుకమ్మ నువ్వులు, వెన్నముద్ద, బెల్లం
అక్టోబర్ 18 (ఆదివారం) సద్దుల బతుకమ్మ ఇది చివరి రోజు పెరుగన్నం, పులిహోర, నిమ్మకాయ అన్నం, కొబ్బరన్నం, నువ్వులన్నం ఇలా ఐదు రకాల నైవేద్యాలు సమర్పిస్తారు.
తొమ్మిది రోజుల బతుకమ్మల పేర్లు, ఆ పేర్లు ఎలా వచ్చాయి?
1. ఎంగిలిపూల బతుకమ్మ
• పేరు ఎలా వచ్చింది: పండుగ మొదటి రోజు మహాలయ అమావాస్య (పెత్రామాస) నాడు వస్తుంది. బతుకమ్మను పేర్చడానికి ఉపయోగించే పూలను ముందు రోజే (అంటే అమావాస్యకు ముందు రోజు) తోటల నుండి తెంపి, అవి వాడిపోకుండా నీళ్లలో ఉంచుతారు. మరుసటి రోజు వాటితో బతుకమ్మను పేరుస్తారు. ముందు రోజు తెచ్చిన పూలు కావడం వల్ల లేదా ఆ రోజు ఉదయాన్నే పితృదేవతలకు నైవేద్యాలు పెట్టిన తర్వాత బతుకమ్మను ఆడటం వల్ల దీనికి ‘ఎంగిలిపూల బతుకమ్మ’ అని పేరు వచ్చింది.
2. అటుకుల బతుకమ్మ
• పేరు ఎలా వచ్చింది: ఆశ్వయుజ శుద్ధ పాడ్యమి నాడు జరుపుకునే ఈ రోజున అమ్మవారికి అటుకులను ప్రధాన నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. అందుకే దీనికి ‘అటుకుల బతుకమ్మ’ అనే పేరు వచ్చింది.
3. ముద్దపప్పు బతుకమ్మ
• పేరు ఎలా వచ్చింది: మూడో రోజున గౌరమ్మకు ముద్దపప్పును నైవేద్యంగా పెట్టే ఆచారం ఉంది. ఈ విశిష్టత వల్లే దీనిని ‘ముద్దపప్పు బతుకమ్మ’ అని పిలుస్తారు.
.
4. నానబియ్యం బతుకమ్మ
• పేరు ఎలా వచ్చింది: ఈ రోజున పాలు, బెల్లం కలిపిన నానబెట్టిన బియ్యాన్ని అమ్మవారికి ప్రసాదంగా సమర్పించడం వల్ల దీనికి ‘నానబియ్యం బతుకమ్మ’ అని పేరు వచ్చింది.
5. అట్ల బతుకమ్మ
• పేరు ఎలా వచ్చింది: ఐదో రోజున మహిళలు దోశలు (అట్లు) తయారు చేసి అమ్మవారికి నివేదిస్తారు. అట్లను ప్రసాదంగా పెట్టడం వల్ల దీనికి ‘అట్ల బతుకమ్మ’ అనే పేరు స్థిరపడింది.
6. అలిగిన బతుకమ్మ
• పేరు ఎలా వచ్చింది: ఆశ్వయుజ పంచమి నాడు వచ్చే ఈ రోజున గౌరమ్మ (పార్వతీదేవి) అలిగిందని భక్తుల నమ్మకం. అందుకే ఈ రోజు మహిళలు బతుకమ్మను పేర్చరు, ఆటలు ఆడరు మరియు ఎలాంటి నైవేద్యాలు కూడా సమర్పించరు. కేవలం పూజ మాత్రమే చేస్తారు.
7. వేపకాయల బతుకమ్మ
• పేరు ఎలా వచ్చింది: ఈ రోజున బియ్యం పిండిని వేప పండ్ల (వేపకాయల) ఆకారంలో చిన్న చిన్న ముద్దలుగా తయారు చేసి, వాటిని నూనెలో వేయించి అమ్మవారికి నైవేద్యంగా పెడతారు. అందువల్ల దీనికి ‘వేపకాయల బతుకమ్మ’ అని పేరు వచ్చింది.
8. వెన్నముద్దల బతుకమ్మ
• పేరు ఎలా వచ్చింది: దుర్గాష్టమికి ముందు రోజు వచ్చే ఈ బతుకమ్మకు వెన్న, నువ్వులు, బెల్లం కలిపి ముద్దలుగా చేసి నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. వెన్నముద్దలను ప్రసాదంగా పెట్టడం వల్ల దీనిని ‘వెన్నముద్దల బతుకమ్మ’ అంటారు.
9. సద్దుల బతుకమ్మ
• పేరు ఎలా వచ్చింది: ఆశ్వయుజ అష్టమి (దుర్గాష్టమి) నాడు జరిగే పండుగ చివరి రోజు ఇది. ఈ రోజున చాలా పెద్ద ఎత్తున రంగురంగుల పూలతో బతుకమ్మలను పేరుస్తారు. ఈ రోజున రకరకాల అన్నాలను (సద్దులను) అమ్మవారికి నైవేద్యంగా సమర్పించి, చెరువులలో నిమజ్జనం చేస్తారు. సద్దులు (కలగాపులగ అన్నాలు) సమర్పించడం వల్ల దీనికి ‘సద్దుల బతుకమ్మ’ లేదా ‘పెద్ద బతుకమ్మ’ అని పేరు వచ్చింది.
ఇక, సద్దుల బతుకమ్మ రోజున తల్లి, పిల్లలు బతుకమ్మలు పేర్చి పెద్ద ఎత్తున వేడుకలు జరుపుకుంటారు. మహిళలు కొత్త బట్టలు ధరించి, బతుకమ్మ ఆడుతూ పాటలు పాడతారు. చివరగా బతుకమ్మను నీటిలో నిమజ్జనం చేయటం సంప్రదాయం. ఈ పండుగ తెలంగాణ మహిళల ఐక్యత, ప్రకృతి పట్ల గౌరవం, సామూహిక సంతోషాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. పల్లెల్లోనూ, నగరాల్లోనూ ఒకే ఉత్సాహంతో పేద ధనిక తారతమ్యం లేకుండా ఈ పండుగను జరుపుకుంటారు.
