కలం, నిర్మల్ : ఆరుగాలం శ్రమించి పండించిన పంటను ప్రభుత్వ కొనుగోలు కేంద్రాల్లో (Government Procurement Centres) విక్రయించుకోవాలని అధికారులు, ప్రజాప్రతినిధులు రైతులకు సూచిస్తున్నారు. మద్దతు ధరతో పాటు బోనస్ కూడా అందిస్తామని భరోసా ఇస్తున్నారు. అయినా క్షేత్రస్థాయిలో పరిస్థితి అందుకు భిన్నంగా కనిపిస్తోంది. ప్రభుత్వ కొనుగోలు కేంద్రాలు ఏర్పాటు చేసినా రైతులు అటువైపు వెళ్లడం లేదు.
ప్రైవేటు వ్యాపారులే నేరుగా రైతుల వద్దకు వచ్చి ధాన్యం కొనుగోలు చేస్తుండటంతో వారికే విక్రయించేందుకు ఆసక్తి చూపుతున్నారు. ప్రభుత్వ మద్దతు ధర కంటే ప్రైవేటు వ్యాపారులు అధిక ధర చెల్లిస్తుండటం, తాలు, తరుగు కోతలు లేకపోవడం, విక్రయించిన వెంటనే నగదు అందిస్తుండటమే ఇందుకు ప్రధాన కారణాలుగా కనిపిస్తున్నాయి. దీంతో ప్రభుత్వ కొనుగోలు కేంద్రాలు వెలవెలబోతుండగా.. ప్రైవేటు వ్యాపారుల కొనుగోళ్లు జోరందుకుంటున్నాయి.
రూ.2,441కు బదులు రూ.3 వేల ధర
ప్రభుత్వం సాధారణ రకం ధాన్యానికి క్వింటాలుకు రూ.2,441 మద్దతు ధర ప్రకటించింది. మరోవైపు ప్రైవేటు వ్యాపారులు క్వింటాలుకు సుమారు రూ.3 వేల వరకు చెల్లిస్తూ ధాన్యం కొనుగోలు చేస్తున్నట్లు రైతులు చెబుతున్నారు. దీంతో ప్రభుత్వ కేంద్రాల్లో విక్రయించడం కంటే ప్రైవేటు వ్యాపారులకు అమ్మితే అధిక ఆదాయం వస్తుందని భావిస్తున్నారు. ఎల్నినో ప్రభావంతో ఆశించిన స్థాయిలో దిగుబడులు రాక ఇప్పటికే ఆందోళనలో ఉన్న రైతులు.. వచ్చిన పంటకు మంచి ధర లభిస్తుండటంతో ప్రైవేటు కొనుగోళ్ల వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు.
తాలు.. తరుగు పేరుతో కోతలు..
ప్రభుత్వ కొనుగోలు కేంద్రాల్లో ధాన్యం విక్రయించాలంటే నాణ్యతా ప్రమాణాల పేరుతో తాలు, తరుగు అంటూ కోతలు విధిస్తున్నారని రైతులు ఆరోపిస్తున్నారు. ధాన్యం శుభ్రం చేయడం, తేమ శాతం తదితర నిబంధనలతో ఇబ్బందులు ఎదుర్కోవాల్సి వస్తోందని వాపోతున్నారు. ప్రైవేటు వ్యాపారుల వద్ద ఇలాంటి కోతలు లేకుండా ధాన్యం కొనుగోలు చేస్తుండటంతో రైతులకు కొంత ఊరట లభిస్తోంది. దీనికి తోడు ధాన్యం విక్రయించిన వెంటనే డబ్బులు చేతికి అందుతుండటంతో రైతులు ప్రైవేటు వ్యాపారులకే ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారు.
బోనస్ మాటే.. నగదు చేతికెప్పుడు?
సన్నధాన్యానికి క్వింటాలుకు రూ.500 బోనస్ ఇస్తామని ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. అయితే ప్రభుత్వ కొనుగోలు కేంద్రాల్లో ధాన్యం విక్రయించిన తర్వాత బోనస్ ఎప్పుడు ఖాతాల్లో జమ అవుతుందోనన్న సందేహం రైతుల్లో నెలకొంది. కొనుగోలు ప్రక్రియ, చెల్లింపుల కోసం ఎదురుచూడాల్సి వస్తుందనే భావనతో తక్షణ నగదు చెల్లించే ప్రైవేటు వ్యాపారుల వైపు వెళ్తున్నారు. పెట్టుబడి ఖర్చులు, అప్పుల చెల్లింపులు, కుటుంబ అవసరాల నేపథ్యంలో రైతులకు వెంటనే డబ్బులు అందడం కీలకంగా మారింది.
సోన్లో కొనుగోలు కేంద్రాలు వెలవెల..
సోన్ మండల కేంద్రంలో వరి కోతలు జోరుగా కొనసాగుతున్నాయి. ధాన్యం కొనుగోలు కోసం ప్రభుత్వ కేంద్రాలు ఏర్పాటు చేసినప్పటికీ రైతులు అక్కడ విక్రయించేందుకు ఆసక్తి చూపడం లేదు. ప్రైవేటు వ్యాపారులు నేరుగా రైతుల వద్దకే వచ్చి ధాన్యం కొనుగోలు చేస్తుండటంతో వారికే అమ్ముకుంటున్నారు. దీంతో ప్రైవేటు కొనుగోళ్లు కళకళలాడుతుండగా ప్రభుత్వ కేంద్రాలు రైతుల రాక కోసం ఎదురుచూస్తున్నాయి.
మద్దతు ధర ప్రకటిస్తే సరిపోతుందా..
రైతులకు గిట్టుబాటు ధర కల్పించాలనే ఉద్దేశంతో ప్రభుత్వం కొనుగోలు కేంద్రాలు ఏర్పాటు చేస్తున్నప్పటికీ, వాటి నిర్వహణలో రైతులకు ఎదురవుతున్న ఇబ్బందులు లక్ష్యాన్ని దెబ్బతీస్తున్నాయనే అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. మద్దతు ధరతో పాటు బోనస్ను సకాలంలో అందించడం, తాలు, తరుగు పేరుతో అనవసర కోతలు లేకుండా చూడటం, కొనుగోలు చేసిన ధాన్యానికి వెంటనే చెల్లింపులు జరపడం వంటి చర్యలు చేపడితేనే రైతులు ప్రభుత్వ కేంద్రాల వైపు మొగ్గు చూపే అవకాశం ఉంది. లేదంటే ప్రభుత్వ కొనుగోలు కేంద్రాలు ఉన్నా.. రైతుల ధాన్యం మాత్రం ప్రైవేటు వ్యాపారుల చెంతకే చేరే పరిస్థితి కొనసాగనుంది.

