కలం, ఖమ్మం బ్యూరో : భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లాలోని మణుగూరు (Manuguru) ప్రాంతంలో సింగరేణి కాలరీస్ కంపెనీ లిమిటెడ్ అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకంగా తలపెట్టిన ఓపెన్ కాస్ట్ గని (Open-Cast Mine) విస్తరణ పనులు ప్రస్తుతం తీవ్ర వివాదాస్పదంగా మారుతున్నాయి. ఇప్పటికే ఉన్న గని జీవితకాలం ముగుస్తుండటంతో బొగ్గు ఉత్పత్తిని నిరంతరం కొనసాగించేందుకు యాజమాన్యం ఈ విస్తరణకు శ్రీకారం చుట్టింది. రానున్న ఇరవై సంవత్సరాల కాలంలో సుమారు ముప్పై ఏడు మిలియన్ టన్నుల బొగ్గును వెలికితీయాలని, 2026-27 నాటికి ఉత్పత్తిని ప్రారంభించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ కోసం తిర్లాపురం, రామానుజవరం, మణుగూరు రెవెన్యూ గ్రామాల పరిధిలో సుమారు ఎనిమిది వందల ఎకరాల భూమిని సేకరిస్తూ, రూ.421 కోట్ల నుంచి రూ.487 కోట్ల వరకు భారీగా నిధులను కేటాయించారు. ఈ విస్తరణ ద్వారా లభించే బొగ్గును ప్రధానంగా భద్రాద్రి థర్మల్ పవర్ స్టేషన్ అవసరాల కోసం ప్రత్యేక ఒప్పందం మేరకు కేటాయించనున్నారు.
అయితే, ఈ భూసేకరణ ప్రక్రియలో క్షేత్రస్థాయి పరిస్థితి మాత్రం తీవ్ర ఆందోళనకరంగా మారింది. ప్రాజెక్ట్ ప్రారంభ దశలో అధికారుల సంయుక్త సమావేశంలో మూడు గ్రామాల రికార్డులను పరిశీలించి కేవలం నాలుగు నుంచి ఐదు వందల మంది మాత్రమే నిర్వాసితులు ఉండే అవకాశం ఉందని అంచనా వేశారు. కానీ, స్థానిక రెవెన్యూ అధికారుల నిర్లక్ష్యమో లేదా లోపభూయిష్టమైన విధానాలో తెలియదు కానీ ఆ సంఖ్య అనూహ్యంగా సుమారు పద్నాలుగు వందలకు ఎగబాకింది. ఆర్ అండ్ ఆర్ ప్యాకేజీలు, భారీ పరిహార సొమ్మును దండుకునేందుకు అనర్హులు సైతం జాబితాలోకి చేరడంతో ఈ పరిస్థితి తలెత్తిందని స్థానికంగా అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
ముఖ్యంగా, అసలు సంబంధం లేని పక్క జిల్లావాసులు కేవలం ఒకటి రెండు కుంటల భూమిలో వ్యవసాయం చేస్తున్నట్లు రికార్డుల్లో చూపించడం స్థానికంగా సంచలనం సృష్టిస్తోంది. అధికారుల సహకారంతో దళారులు, అనర్హులు తెరవెనుక చక్రం తిప్పడంతో జాబితా తప్పుదారి పట్టిందనే ఆరోపణలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. ఫలితంగా సింగరేణి సంస్థపై ఆర్ అండ్ ఆర్, పరిహార భారం మోయరాని గుదిబండగా మారుతోంది. ఈ పరిణామాలు సింగరేణి సంస్థకు పెను సవాళ్లను విసురుతున్నాయి. అనర్హులను కూడా నిర్వాసితుల జాబితాలో చేర్చడం వల్ల సంస్థపై పడుతున్న అదనపు ఆర్థిక భారాన్ని అరికట్టడం ప్రస్తుతం యాజమాన్యానికి పెద్ద పరీక్షగా మారింది. గత వివాదాల దృష్ట్యా, ఈసారి భూసేకరణ, నిర్వాసితుల జాబితా రూపకల్పనను అత్యంత పారదర్శకంగా పూర్తి చేయడం అత్యవసరమైంది.
మణుగూరు ఓసీ విస్తరణ ప్రాజెక్ట్ సింగరేణి భవిష్యత్తు ఉత్పత్తికి, స్థానిక విద్యుత్ అవసరాలకు అత్యంత కీలకం. అయితే, రెవెన్యూ యంత్రాంగం అవలంబిస్తున్న సడలింపులు, అక్రమ సర్వేల వల్ల సంస్థకు ఆర్థిక నష్టంతో పాటు ప్రాజెక్టు ఆలస్యం అయ్యే ప్రమాదం పొంచి ఉంది. కాబట్టి ప్రభుత్వం, సింగరేణి యాజమాన్యం తక్షణమే స్పందించి క్షేత్రస్థాయిలో సమగ్ర విచారణ జరిపిస్తేనే నిజమైన నిర్వాసితులకు న్యాయం జరుగుతుంది, సంస్థపై పడే పెను భారం తొలగిపోతుంది.
